LISER
knipselkrant over milieuvluchtelingen, environmental refugees, réfugiés
environnementaux, umweltflüchtlinge, refugiados ambientales, refugiados
ambientais rifugiati ambientali.
Hieronder zijn passages uit vooral Nederlandse kranten en tijdschriften opgenomen. De cursivering is van LiSER. De complete artikelen kunnen bij LiSER worden opgevraagd.
2000, 1999, 1998, 1997, 1996,
1995, 1994, 1993, 1992, 1991,
Bijgewerkt tot 22 juli 2004
Pronk: Soedan en Rwanda deels ecologische conflicten
De speciale VN-afgevaardigde voor Sudan Jan Pronk zegt dat
het geen zin heeft om een internationale vredesmacht naar Sudan te sturen om de
stabiliteit te verzekeren in de westelijke regio Darfur. Volgens Pronk ligt de
oplossing ligt de oplossing van het conflict er veeleer in dat de
internationale gemeenschap zoveel mogelijk druk uitoefent op de Sudanese
regering. De kern van het conflict is economisch en ecologisch. De druk van de bevolking op de schaarse
middelen in het gebied werd te groot. De ene etnische groep verdrijft de andere
in de jacht op hulpbronnen. Dit conflict is ook niet net opgekomen. Dat heeft
zich over de laatste tientallen jaren ontwikkeld,” analyseert Pronk.Hij trekt parallellen met de bloedige
massamoorden in Rwanda in de jaren negentig.
(Haarlems Dagblad, 10 juli 2004)
Portugal, Is het stuwmeer al onze offers waard?
De armste streek van Portugal, Alentejo, moet worden gered dooreen stuwmeer. Irrigatie, elektriciteit, toerisme. Vierhonderd mensen moesten verhuizen, bijna allen uit Luz. Op de landerijen woonden bijna geen mensen. D grondeigenaren, meest kleine boeren, kregen andere grond in ruil, die de staat had aangekocht van twee grootgrondbezitters. Allen is er nog gekissebis over de prijs. “We zijn naar de rechter gestapt, want de verkopers vragen veel te veel.”
(Volkskrant, 12 juli 2004)
Olieproducenten verantwoordelijk
Human Rights Watch houdt buitenlandse olieproducenten mede verantwoordelijk voor grove schendingen van mensenrechten in Sudan. De oliemaatschappijen zouden niets ondernemen tegen de gedwongen evacuatie van burgers uit de olievelden.
(Internationale Samenwerking, januari 2004, pag. 13)
www.hrw.org/doc?t=africa&c=sudan
Iraniërs studeren op verplaatsen hoofdstad
TEHERAN – De Iraanse autoriteiten studeren op de mogelijkheid de hoofdstad Teheran over te plaatsen nar een streek waar het gevaar voor aardbevingen geringer is. Seismologen hebben al tien jaar geleden gewaarschuwd dat een krachtige beving in de 12 miljoen inwoners tellende stad 750 duizend levens kan eisen en het bestuur van het land kan lamleggen. (Guardian)
(Volkskrant 6 januari 2004)
Duizenden Chinezen
gevlucht voor gifgas
Ruim veertigduizend
Chinezen zijn op de vlucht geslagen nadat door een spuitende gasbron in de
zuidwestelijke regio Chongqing bijna tweehonderd mensen zijn gestikt. Ruim
negenduizend mensen zijn behandeld wegens vergiftiging en andere verwondingen.
Vrijdag bevonden zich van hen nog 430 in het ziekenhuis; zeventien slachtoffers
verkeren in levensgevaar.
(Volkskrant 27 december 2003)
Gevolgen van
klimaatverandering
Door klimaatverandering ontstane hongersnoden zouden in het jaar 2060
alleen al in Afrika tot 50 miljoen milieuvluchtelingen kunnen leiden. Op
mondiale schaal gezien zijn zeespiegelstijging en verstoringen in de landbouw
niet de enige oorzaak van migratie. In het jaar 2015 zouden wereldwijd drie
miljard mensen last kunnen hebben van ernstige waterproblemen en dit kan
massale migratie aanmoedigen. Ontbossing, bodemerosie en verwoestijning kunnen
eveneens tot grote migratiestromen leiden.
(Box 3.23 Gevolgen van klimaatverandering, Africa Environment Outlook,
UNEP en anderen, 2002)
Wereldbank verschaft
cruciale steun aan omstreden pijplijn.
De Wereldbank zal een omstreden oliepijpleiding van Azerbeidzjan naar
Turkije vrijwel zeker steunen. De pijplijn is omstreden. In Georgië gat hij
langs een natuurreservaat en in Turkije doorkruist hij wetlands. Lekkages
dreigen, al dan niet door sabotage, omdat de pijplijn door seismologisch
gevoelig en politiek explosief gebied zal lopen. Amnesty International stelt
dat in Turkije dertigduizend mensen
moeten verhuizen, zonder dat hun rechten zijn gewaarborgd.
(Volkskrant 4 november 2003)
Stopzetting landdegradatie sleutel tot lotsverbetering
van één miljard mensen.
De wereldbank roept zowel arme als rijke landen op om meer werk te maken van de strijd tegen de landdegradatie/ verwoestijning. Deze oproep werd gedaan tijdens de VN-top over verwoestijning te Cuba. Volgens schattingen van de Verenigde Naties bedreigen droogte en verwoestijning de leefmilieu’s van meer dan een miljard mensen in meer dan 110 landen. De armsten in die 110 landen lopen het meeste gevaar. Verwoestijning raakt direct 250 miljoen bewoners en eenderde van het landoppervlak
(World Bank
Weekly Web Update, sept 8, 2003)
Australië moet beloven
Tuvaluanen op te nemen.
Australië zou moeten beloven de tienduizend inwoners van Tuvalu op te
nemen als de eilandstaat ophoudt te bestaan als gevolg van de stijging van de
zeespiegel. Dit heeft het hoofd van de Protestantse Kerk van Tuvalu zondag
verklaard op de Australische radio. Australië is het grootste en rijkste land
in de regio. Het hoogste punt van Tuvalu ligt maar 4,5 meter boven de Stille
Oceaan. Het eilandenrijk is slechts 26 vierkante kilometer groot (ANP)
(Volkskrant 21 juli 2003)
In spookdorp Revilla leven
alleen nog schapen
Het Spaanse
platteland ontvolkt. De laatste vijftig jaar zijn vijftienhonderd dorpen
letterlijk uitgestorven geraakt. Javier vertelt het al klassieke verhaal van
de leegloop van het Spaanse platteland. De
grond is droog en levert niet voldoende op, zodat de eerste boeren het voor
gezien houden. Dan verdwijnt de dokter, gevolgd door de vearts. De enige
winkel moet sluiten, net als het café.
(Volkskrant .. juli 2003)
Parkwachter in oorlogstijd
Rond het Bwindi-gorillapark in Uganda wonen enkele honderden Batwa-pygmeeën die wel degelijk generaties lang in
het bos gejaagd hebben en daar nu, net als de rest van de bevolking, uit verdreven zijn.
(Volkskrant 14 juni 2003)
Nederland nog warmer
Afbraak
ozonlaag mogelijk oorzaak verandering windklimaat
De opwarming van Nederland zet onverminderd door en loopt in grote lijnen
in de pas met de wereldwijde klimaatverandering. De opwarming in ons land is
bovendien versterkt doordat het vaker uit het zuidwesten waaide met name in de
late winter en het vroege voorjaar. De wijzigingen in het windklimaat houden
mogelijk verband met de door de mens veroorzaakte afbraak van de ozonlaag en
versterking van het broeikaseffect. Uit de meetgegevens van het KNMI blijkt dat
de opwarming in ons land de afgelopen jaren onverminderd is doorgegaan. De
toptien van de warmste jaren sinds 1901 bestaat volledig uit jaren vanaf 1989.
De verhoogde temperaturen hebben gevolgen voor de natuur en de samenleving.
Deels in samenhang met het warmere weer is ook de hoeveelheid neerslag
toegenomen.
(www.knmi.nl , 29 mei 2003). Meer informatie: www.knmi.nl/voorl/volimain.html
Floods in
Floods in Sante Fe the largest environmental catastrophe in the history
of Argentina
The disaster began last
Tuesday 29th April [2003]. “Although help is coming for the
evacuation centers where more than 40.000 affected people are provided shelter,
there are more than 150.000 self-evacuees suffering all kind of hardships. They
are staying at medium class homes but they don’t have clothes or food”. Taking
into account nearby villages the
environmental refugees total more than 200.000; it is said that there are 2
death people, but certainly there are many more, from 50-100, warned Friends of
the Earth Argentina. Many affected had lost their houses, and almost all their
belongings, their livelihood and jobs.
“It is not a natural
disaster. In order to be a tragedy an extraordinary rainfall is not enough. It
is necessary exhausted soils because f monocultures like soya, unwise deforestation
throughout the whole basin, misconstructed roads, lack of scientific
information regarding adaptation to Climate Change and, above all, ineffective
governing.
(Friends of the Earth, 6 May
2003). More information: www.foei.org/media/2003/0506.html#top
Inwoners Delhi vechten om elke druppel water
Meren en rivieren die de Indiase hoofdstad van drinkwater voorzagen, zijn droog komen te staan door de magere moessonregens van dit jaar. Buurlanden hebben de levering van water gestaakt. Ze hebben het zelf nodig. Het hamsteren is begonnen. In sommige delen van het platteland van Gujarat is de nood zo hoog dat mensen hun huizen verlaten. Het dorp Nani Katchi telde vijfduizend inwoners- drieduizend zijn er vertrokken. Andere dorpen in de regio zijn ook half leeg. ‘We hebben geen drinkwater meer’.
(Volkskrant 09-05-2003)
In droog moeras Irak sijpelt weer water
VS
hopen door Saddam verwoest landschap deels te herstellen
Saddam liet het gebied [van] de shi’itische opstand in 1991
met dammen droogleggen. Het Iraakse leger zou zo beter toegang hebben tot het
weerspannige gebied. Saddams ‘wateroorlog’ tegen de zogeheten moeras-Arabieren
veroorzaakte een ecologische ramp. Een van de belangrijkste ecosystemen van het
Midden-Oosten werd vernietigd. Tweehonderdduizend moeras-Arabieren zagen
zich gedwongen het gebied te verlaten als gevolg van de strijd.
(Volkskrant 07-05-2003)
Volgens Human Rights Watch (HRW) werd hun leefgebied, ruwweg tussen Basra en Nasariyeh, door het leger omsingeld en geïnfiltreerd. Waterwegen werden vergiftigd, dorpen verbrand. Volgens de mensenrechtenorganisatie leefden in 1991 zo’n 250.000 tot 400.000 Madan [moeras-Arabieren] in het moerasgebied. Nu zijn dat er nog hoogstens 40.000. Voor meer informatie zie www.amarappeal.com, www.hrw.org, www.unep.org
(Milieudefensie Magazine, mei 2003, pagina 12/13)
Olievelden Sudan ontvolkt
Welvaart
in Noord, ellende in Zuid
De regering en de SPLA-rebellen konden het niet eens worden
over de verdeling van de inkomsten uit de olievelden, die voornamelijk in het
grensgebied tussen noord en zuid liggen. Het regeringsleger besloot daarop de
bevolking in de oliegebieden met geweld te verdrijven. Rondom het
Heglig-olieveld ligt een veiligheidszone die volledig is ontvolkt. De
afgelopen jaren zijn duizenden vluchtelingen in Nahud gearriveerd. Andere
steden in e omgeving geven hetzelfde beeld. Ook daar wonen duizenden
vluchtelingen uit oliegebieden.
(Internationale Samenwerking, mei 2003, pag 36-37)
Schild om Tsjernobyl staat op instorten
Het betonnen schild dat de straling [besmetting] moet blokkeren uit de kerncentrale van Tsjernobyl in de Oekraïne, staat op instorten en moet dringend worden versterkt. Dat heeft de Russische minister van Kernenergie dinsdag gezegd. De ramp die zou ontstaan bij en eventuele lekkage zal beperkt blijven tot de regio, zei hij.
(Volkskrant 23-04-2003)
Mijnbouwprojecten
Wereldbank vaak schadelijk
De wereldbank moet haar bemoeienis met grondstoffenwinning in arme landen drastisch herzien om corruptie, wanbeleid en averechtse sociale effecten te voorkomen. Grootschalige projecten voor het uit de grond halen van koper, olie of gas hebben veelal effecten in landen met een wanpresterende overheid. Als die laatste zwak is, gaat het mis. Een zwakke overheid werkt corruptie in de hand en kan de nadelen van grondstofwinning niet tegengaan: vervuiling, gedwongen verhuizingen en onteigeningen, geweld en vernietiging van traditionele en duurzame economische systemen. Dit staat in en vertrouwelijk conceptrapport van de Wereldbank's interne evaluatiedienst. Het onderzoek richt zich op grondstoffenwinning in Chili, Ecuador, Ghana, Kazachstan, Papoea-Nieuw-Guinea en Tanzania.
(Volkskrant 17-04-2003)
Meer aardbevingen onder Los Angeles
Het aantal zware aardbevingen op de plek waar Los Angeles nu ligt is de afgelopen tienduizend jaar groter geweest dan tot nu toe werd gedacht.Dat schrijven geologen van de University of Southern California en Harvard deze week in Science (4 april). Volgens de onderzoekers geven hun bevindingen aan dat Los Angeles een groter risico loopt op een krachtige aardbeving dan nu wordt gedacht. Beleidsmakers en ontwerpers van rampenplannen moeten daar rekening mee houden.
(Volkskrant
The
reservoir of the controversial Three Gorges Dam in
(Friends of
the Earth,
The actual number of relocatees will be over
1.3 million, and probably between 1.6 million and 1.8 million.
(The river
dragon has Come!, Dai Qing, Probe International/ International Rivers Network,
1998, pag 59,60)
Overall it is estimated that some 1.21 million
people will eventually reguire resettlement, and the current resettlement budget has been
based on this figure.
(World
Commission on large dams, pag 8, www.icold-cigb.org/Tgpbox.pdf
Indiaas rivierplan stuit op verzet
De regering van India wil het grootste waternetwerk ter
wereld bouwen. Doel: 35 miljoen hectare kurkdroge grond vruchtbaar maken. Maar
de kritiek groeit, ondanks steun van alle politieke partijen. het gaat om de
verbinding van veertien zijrivieren van de Ganges en de Brahmaputra in de
Himalaya met rivieren in het zuiden. Hiervoor zullen driehonderd reservoirs en
ruim duizend kilometer kanaal worden gegraven. Door het project komen
achtduizend vierkante kilometer onder water te staan, waardoor drie miljoen
mensen dakloos worden.
(Internationale
samenwerking, april 2003, pag 11) / (New Scientist 1 March 2003, pag 4-5)
De buren zijn wel onteigend. Wij niet. Dat steekt.
Elfhonderd pachters en huurders hebben een stukje grond
moeten afstaan om ruimte te bieden aan de Hogesnelheidslijn.
(Volkskrant 11-03-2003)
VN: drinkwater steeds schaarser
In 2050, als naar verwachting 9,3 miljard mensen de aarde bevolken, zijn slechts 2,3 miljard mensen zeker van voldoende drinkwater. Tussen de twee en zeven miljard mensen, verdeeld over zestig landen, zien zich dan geconfronteerd met watertekorten.
(Volkskrant 06-03-2003)
Schone auto vervuilt Siberië
Voor de katalysator zijn palladium en platina nodig uit zwaar vervuilende Russische ertsmijnen
- Norilsk is onbetwist de grootste vervuiler in de hele Russische federatie…
- Boven het klassieke Siberische arbeidersparadijs hangt hierdoor een permanente sluier van zwaveldioxide, stikstofoxides, koolstofmonoxide, fenol en chloor die de gezondheidsproblemen en milieuschade veroorzaakt. De stad zelf is boomloos en zeker vierduizend vierkante kilometer bos in de omgeving is aangetast. Op twintig miljoen hectare er omheen eten rendieren verontreinigt voedsel. De gemiddelde levensduur van de mannelijke bevolking van Norilsk is laag: 49 jaar.
(Volkskrant, 18-01-2003)
- Norilsk ligt ten noorden van de poolcirkel. Norilsk heeft 270.000 inwoners en de grootste zwaveldioxide uitstoot van alle steden ter wereld, in totaal zo’n 2½ miljoen ton per jaar. Er lopen geen wegen naar Norilsk. Je kunt de stad alleen per vliegtuig of boot bereiken. Waarom wonen hier nog mensen? Waarom trekken ze niet weg uit deze hel op aarde?
“Als we ergens woonruimte konden krijgen, dan zouden we allang weg zijn. Ik ben in Norilsk geboren en woon er al 30 jaar, ik vind het zielig voor mijn kinderen. Je kunt nergens heen, daarom woon ik hier nog steeds.” De mensen zitten min of meer gevangen in Norilsk, door de woningnood in heel Rusland zit er niets anders op dan te blijven. Daarom worden deze mensen nu milieugijzelaars (milieugegijzelden) genoemd.
(video in bezit van LiSER)
Bewaking mensenrechten van migranten
Ter gelegenheid van de Derde Internationale Migranten Dag op 18 december 2002 heeft de Speciale VN-Rapporteur voor de Mensenrechten verklaard dat er momenteel 175 miljoen mensen leven buiten hun land van herkomst. Omdat de mondiale migratiestromen toenemen, dient er ook een systeem te komen ter bewaking van de mensenrechten van migranten.
(UNHCHR, 18-12-2002)
FBI waarschuwt voor ‘spectaculaire aanval’
De FBI heeft vrijdag gewaarschuwd dat de terreurorganisatie Al Qa’ida wellicht ‘spectaculaire aanvallen’ voorbereidt op nationale monumenten, kerncentrales en andere plaatsen in de VS waar zoveel mogelijk slachtoffers kunnen vallen.”
(Volkskrant, 16-11-2002)
Milieuverwoesting leidt tot tientallen miljoenen vluchtelingen.
Klimaatverandering versterkt die trend.
De internationale politiek lijkt de milieuvluchtelingen te negeren. Onverstandig, want een mondiale crisis dreigt. Het illustreert de noodzaak van duurzame ontwikkeling.”
“Voor het laatst kijkt Marat Fomenko naar het sombere landschap. Het ligt bezaaid met oude machineonderdelen en verroeste rompen van schepen, die niet langer worden gebruikt. Aan de overkant van de vlakte bevindt zich de eens zo beroemde Kazachstaanse haven Aralsk. Even verderop ligt een grote opgedroogde zandkuil vol afval. Vijfentwintig jaar geleden kon Marat vanuit zijn huis zien hoe de oevers van het Aralmeer zich begonnen terug te trekken. De voormalige visser gebaart zijn naar zijn vrouw Malika en hun kinderen. Hun koffers zijn gepakt. Eindelijk is de tijd gekomen om te ontsnappen”
(ODE, oktober 2002 pag 52,53)
Nieuwe stroom vluchtelingen
Rahman (gelieerd aan het internationale Climate Action Network) voorspelt de komende eeuw een nieuwe stroom vluchtelingen naar de westerse landen. “De komst van een groot aantal milieuvluchtelingen zal het Westen wellicht de ernst van het probleem doen inzien.”
(ODE oktober 2002 pagina 52,53)
Sociale genocide in Colombia
Nieuw interoceanisch kanaal
Terwijl de normale vrachtcapaciteit van schepen vandaag de dag rond de 250 duizend ton ligt, kunnen schepen met meer dan 60 duizend ton vracht niet door het [Panama]kanaal. Bij de aanleg van een ‘efficiënt’ kanaal denkt men vooral aan een ‘droog’ kanaal [ in Colombia]., inclusief moderne trein- en wegverbindingen tussen enorme havens aan de Atlantische en Pacifische kusten. Langs de kanaalroute en rond de Urabá-Mracaibo snelweg zal binnenkort op grote schaal onteigend worden. Grote stukken land worden gekocht, gevolgd door de aanwezigheid van paramilitairen die gefinancierd worden door de nieuwe landeigenaren. Alleen al in 2001 hebben paramilitairen 3000 mensen vermoord. Tussen 1985 en 1994 werden rond de 700.000 mensen van hun land verdreven. Tussen 1995 en 1999 steeg het aantal verdrevenen tot over de 1 miljoen mensen. Zodoende bedroeg het aantal vluchtelingen tussen 1985 en 1999 1,7 miljoen. Het aantal mensen dat inmiddels [2002] gevlucht of gedwongen ‘verplaatst’ is, wordt geschat op 2 miljoen.
(Ravage, 9 oktober 2002, nr. 103 nieuwsarchief). Meer informatie: www.antenna.nl/ravage/nwsarchief/0103a8.htm
Correctie
LiSER:
A generic
description of the causes of internal displacement in
Families
also flee their homes to avoid the forced conscription of their children, male
and female, by guerrilla organizations (pag 11).
The fight
for possession of land or natural resources is another major cause of
displacement.…There is a very clear convergence between the armed forces’
counter-insurgency strategy and the interest of powerful sectors of the economy
(pag 12).
(There) has
been massive displacement of the civilian population since the launch of a
major paramilitary offensive in the area at the end of 1996.
The
Colombian Government has recently announced that it has selected the area of
the north of Chocó, at the centre of the paramilitary offensive in 1996 and
1997, as the site for the construction of an inter-oceanic canal which could
rival the
(Amnesty rapport AMR 23/048/1997, 1 oktober 1997, zie ook Amnesty rapport AMR 23/023/2000, pag 15-16)
Misverstanden over vluchtelingen
Ook over de gronden voor het verlenen van een verblijfsvergunning bestaat onduidelijkheid [bij het Nederlandse publiek]. Een derde vindt hongersnood een goede grond voor een vergunning. Een natuurramp werd door een kwart van de ondervraagden genoemd. In Nederland zijn dit geen gronden voor het verlenen van asiel.
(Contouren,
nr.3 herfst 2002)
Some Flood Facts for England Wales
5 million
people in
(Environment
Agency Press Release,
Kroonprins poneert pittige standpunten
De kans is groot dat prins Willem Alexander namens Nederland de show gaat stelen op de VN-conferentie in Johannesburg.
Hoog water bedreigt 10 miljoen Chinezen
China heeft woensdag de noodtoestand uitgeroepen in de
provincie Hunan, omdat overstroming dreigt van het Dongtingmeer. Rond het
meer wonen tien miljoen mensen. Aan de oever van het meer ligt de stad Yueying,
met 600 duizend inwoners de grootste stad van de regio. Er is nog
niet tot evacuatie overgegaan.
(Volkskrant 22-08-2002)
Indiase deelstaat
In de Indiase deelstaat Madhya Pradesh zijn zeker tien mensen gedood na een damdoorbraak. Tienduizend mensen werden uit de plaats Katangi geëvacueerd nadat scheuren waren gezien in de 125 jaar oude dam. De Indiase deelstaat had minder dan een week geleden nog te lijden onder de ernstigste droogte in vijftien jaar.
(Volkskrant 22-08-2002)
Rode Kruis wereldwijd in actie vanwege overstromingen
-Zeer zware moessonregens veroorzaken overstromingen in Bangladesh. Het Rode kruis van Bangladesh zorgt voor voedsel, dekens, medicijnen en medische zorg voor 150.000 ontheemden.
-Bijna 20 miljoen mensen lijden onder overstromingen in de staten Bihar and Assam. 235 mensen zijn omgekomen en ongeveer 13.000 dorpen in 41 districten zijn overspoeld.
-In Nepal vallen zware moessonregens. Landverschuivingen
hebben al 422 slachtoffers gemaakt. Meer dan 250.000 mensen worden getroffen.
-Zware regenval veroorzaakt ook in Soedan overstromingen. De staten West Kordufan, White Nile, Gazira and Khartoum zijn erdoor getroffen. Ongeveer 100.000 mensen hebben onder de overstromingen te lijden. De meeste van hen waren al vluchtelingen door eerdere conflicten en droogten.
(Het Nederlandse Rode Kruis, Nieuws, 19-08-2002)
VN: overstromingen nopen tot milieuafspraken
De verwoestende overstromingen in Europa en daarbuiten maken duidelijk dat er nadere afspraken nodig zijn over milieubescherming. Dat heeft Kofi Annan, baas van de verenigde Naties, vrijdag gezegd.
(Volkskrant 17-08-2002)
Tienduizenden Duitsers geëvacueerd
De overstromingen in het zuidoosten van Duitsland nemen steeds ernstiger vormen aan. In Dresden zijn vrijdag 33 duizend mensen geëvacueerd. De overstromingen zijn volgens historici de ernstigste in vijfhonderd jaar. Stroomafwaarts worden op grote schaal bewoners van door vloedgolven bedreigde gebieden geëvacueerd. Uit de stad Bitterfeld zijn 16.000 inwoners vertrokken. Ook Tsjechië strijd nog tegen het wassende water. Een aantal dorpen ten noorden van Praag is bijna helemaal verwoest. Ook Hongarije en Slowakije bereiden zich voor op overstromingen.
(Volkskrant 17-08-2002)
Praag baldadig onder watervloed
Rond 19.00 uur meldt het televisienieuws dat het hoogste waterniveau pas rond middernacht wordt verwacht. Mala Strana is dan al volledig overstroomd en grote delen van Tsjechië en historische steden als Cesky Krumlov staan onder water. Tweehonderdduizend mensen zijn dan al geëvacueerd.
(Volkskrant 14-08-2002)
Roemeense goudmijn ‘nieuw Tsjernobyl’
- In een gebied van zestienhonderd hectaren worden dorpen ontruimd en voor negenhonderd families worden elders bungalows gebouwd.
- In Roemenië wordt gewerkt aan de sluiting van 279 mijnen. Grootste probleem daarbij is het opruimen van de oude installaties en de vergiftigde grond.
(Volkskrant, 13-07-2002)
Dambreuk in Syrië: “We zijn alles kwijt, het is gedaan met ons”.
Issa’s huis lag vlak bij de Zeyzoun-dam in noord-Syrië die dinsdagmiddag doorbrak, waardoor miljoenen kubieke meter water vrij kwamen. Er is niks over van het dorp, de huizen zijn overdekt met tonnen zand en stenen. In het overstroomde gebied wonen ongeveer tweehonderdduizend mensen.
(Volkskrant 06-06-2002)
Amendement in Europees Parlement
Verzoekt de [Europese] Commissie de redenen van vervolging van vluchtelingen diepgaand te onderzoeken, en naast de klassieke gronden zoals vervolging om politieke redenen of burgeroorlogen daarbij inzonderheid in te gaan op:
- de vervolging van vluchtelingen door niet-gouvernementele organisaties,
- de vervolging van vrouwen in bepaalde staten en regio’s, en de wetgeving en de sociale positie van deze vrouwen in deze staten,
- de vervolging van minderheden
-
de situatie van
milieuvluchtelingen
(Amendement 24 op ontwerpverslag (2001) “Naar een gemeenschappelijke asielprocedure en een in de gehele Unie geldige uniforme status voor personen aan wie asiel wordt verleend”, ingediend door Alima Boumediene-Thiery, Patsy Sörensen, Kathalijne Maria Buitenweg, Jean Lambert)
Kenia stilt landhonger, maar oogst droogte
Nog slechts twee procent van het Keniaanse landoppervlak is bebost. Daarvan wil de regering nu nog eens een tiende afhalen. Volgens milieudeskundigen moet tien procent van het land onder bomen liggen om voldoende regenval te garanderen voor de groeiende bevolking, landbouw en industrie. Blijven we onze weinige bossen kappen dan exporteert Kenia straks alleen nog ecologische vluchtelingen.
(Trouw, 3 mei 2001)
Honderdduizend doden in Bangladesh of India maakt in het Westen niets los.
Maar lopen er in Engeland een paar huizen onder, dan vraagt men zich ineens af wat er aan de hand is.”
(NCDO, jrg8, nr 10., 23-11-2000)
Prijs rivierdammen is vaak te hoog
De bouw van de dammen heeft volgens de commissie (door de Wereldbank aangestelde mondiale commissie voor dammen) 40 tot 50 miljoen mensen uit hun leefomgeving verdreven, en geleid tot onherstelbare schade aan ecologische systemen.
(Volkskrant, 17-11-2000)
NAVO-actie tegen Servië levert ook schade op voor mensen en milieu
Een ander probleem rond het gebruik van clusterbommen is volgens Amnesty International dat die verzwaard worden met verarmd uranium om een sterkere impact te veroorzaken. Bij inslag verbrandt het uranium en verspreidt het zich over grote oppervlakten in de vorm van gas en stof. Inademen van dit zware metaal kan allerlei gezondheidsklachten opleveren. Amnesty schrift dat de NAVO bevestigt dat er tijdens de bombardementen tegen Servië gedurende de hele militaire campagne ‘Allied Force’ 31.000 clusterbommen (DU-bommen) werden afgevuurd. De NAVO gaf dit overigens pas op 21 maart toe in een brief aan Kofi Annan, secretaris van de VN. Tot die tijd weigerden zowel de NAVO als haar lidstaten om hierover informatie openbaar te maken. Naast het probleem van het verarmde uranium, kwamen er door het vernietigen van chemische fabrieken en opslagplaatsen door de NAVO ook allerlei giftige stoffen als pcb’s, vinylchloriden, chloor en propyleen in de lucht, bodem en water. Na een eerder onderzoek schreef UNEP (milieuprogramma van de VN) dat bij de ernstig vervuilde plaatsen de lokale autoriteiten en de bevolking geïnformeerd zouden moeten worden over potentiële risico’s en ‘noodzakelijke matregelen genomen moeten worden.’ Sommige plaatsen zouden beter niet meer betreden worden, meende de UNEP.
(www.doris.nl, 05-11-2000)
Paradijs zonder pantser
Overal op de aardbol strijden mens en natuur om de schaarse ruimte. De winnaar staat meestal bij voorbaat vast. Het traditionele natuurbeheer –beesten binnen, mensen buiten en een hek er tussen- is op z’n retour.
“Vergeet het maar”, is het resolute antwoord van Tesfaye Hundesa, algemeen manager van de Ethiopische Natuurbeschermingsorganisatie Wildlife Conservation Organisation, op de vraag of hij denkt dat Bale Mountains park ooit weer vrij van mensen zal zijn. “Exclusieve natuurgebieden in een arm land, slechts toegankelijk voor rijke toeristen en biologen, zijn een westerse fantasie. Jullie dromen ervan hier te herstellen wat je thuis verwoest hebt.“ Topprioriteit van de Ethiopische overheid, aldus de ambtenaar, is armoedebestrijding. “Als wij die mensen wegjagen, vergroten we de armoede alleen maar. Het enige wat we kunnen doen is zoeken naar manieren waarop die mensen de natuur zo min mogelijk schade toebrengen.”
(Internationale Samenwerking, oktober 2000 pagina 33)
In 2025 zijn er 2 miljard dorstigen
Mogelijk
meer dan drie miljard mensen zullen hun heil zoeken in irrigatiegebieden
waar de watervoorziening ook tekortschiet.
(Science, 14-07-2000)
Verdreven door droogte
Mexicaanse boeren lopen over hun door droogte geteisterde land. Meer dan zestig procent van de landerijen zijn sterk achteruitgegaan, maar de regio Oaxaca in het zuidwesten is er het ergst aan toe. Veel boeren verlaten de streek en reizen af naar de Verenigde Staten om daar hun geluk te beproeven.
(Metro, 14-06-2000)
Hulp voor Tuvalu in het geval van nood
Als het eilandenrijk Tuvalu definitief onder de zeespiegel dreigt te verdwijnen, staan Nieuw Zeeland en Australië klaar om de bevolking te redden. Dat zei de Nieuw Zeelandse minister van Buitenlandse Zaken Goff gisteren. Tuvalu, een reeks koraalatollen in het Zuidelijke deel van de Stille Oceaan, heeft Nieuw Zeeland gevraagd 3000 burgers asiel te verlenen. Als het onbewoonbaar wordt, krijgt een deel van de bewoners een werkvergunning. Volgens Goff is Tuvalu nog ver van een crisis verwijderd.
(Metro, 21 juni 2000)
Papoea’s in sociale proeftuin
Rijkste mijn van de wereld gooit het leven overhoop
De mijn ligt ver van de bewoonde wereld in het zuidwesten van Papoea, de meest oostelijke provincie van Indonesië, die tot de jaarwisseling Irian Jaya heette. De weg van het stadje Timika naar de Freeportmijn zigzagt steil omhoog. De Grasberg is één klomp kopererts van 1,7 procent. Met nog eens 1,77 gram goud en 2,5 gram zilver per ton geldt deze mijn als de rijkste in de wereld. Zeker omdat de voorraad zo enorm is. De Freeport-mijn heeft een oppervlakte die gelijk is aan twee derde van Nederland. Dat terrein is niet meer toegankelijk voor de oorspronkelijke bevolking, de Papoea’s. Militairen die rondom en zelfs op het complex bivakkeren zorgen ervoor dat dit ook niet gebeurt. Hun zeer hardhandige optreden heeft geleid tot veel klachten over mensenrechtenschendingen.
Als vergoeding voor het verlies van hun grondgebied krijgen de Papoea’s jaarlijks ongeveer één procent van de bruto-opbrengst van het erts, circa dertig miljoen gulden. “We voelen ons verplicht de stammen te helpen”.
(Haarlems Dagblad, 17-06-2000)
Verdreven door een stuwdam
Damvluchtelingen zijn vergeten slachtoffers, terwijl deze groep het aantal oorlogsvluchtelingen viermaal overstijgt. Wereldwijd hebben circa 80 miljoen mensen hun woonplek moeten verlaten om plaats te maken voor de aanleg van een dam of gevolgen die hieruit voortvloeien.
(Metro, 05-06-2000)
Jemen: pompen of verdrogen
Zestigduizend zoetwaterbronnen raken dor inefficiënt gebruik in rap tempo uitgeput
Nederland hoopt met investeringen in irrigatieprojecten, alternatieve winning, waterzuivering en voorlichtingsprogramma’s een bijdrage te leveren aan het afwenden van een grootschalige watercrisis. Als er niets gebeurt, staat het land binnen tien jaar droog. De korte regenperiode is dan onvoldoende om in de waterbehoefte van de zeventien miljoen koppen tellende bevolking te voorzien.
(Metro, 10-3-2000)
Madagaskar 600.000 mensen op de vlucht voor cycloon Gloria
(Metro, 08-03-2000)
Mozambique: 1 miljoen mensen verjaagd door het water
(Trouw, 02-03-2000)
25
miljoen vluchtelingen door milieuproblemen
Voor het eerst in de geschiedenis zijn er meer mensen op de
vlucht vanwege problemen met het milieu of water dan vanwege een oorlog. In
het afgelopen jaar zagen 25 miljoen ‘milieuvluchtelingen’ zich gedwongen huis
en haard te verlaten.
(Trouw, 30 november 1999)
Haiti
In Haiti is de helft van het landbouwareaal al verloren gegaan, wat 1,3 miljoen milieuvluchtelingen heeft voortgebracht.
(25 de
janeiro de 1999, PUBLICAÇÕES TÉCNICAS, ARTIGO 4 : EROSÃO SOLAR – RISCOS A
CONSIDERAR PARA A AGRICULTURA NOS TRÓPICOS, Cicero Bley)
Vieze
rivieren jagen miljoenen mensen weg.
Steeds meer mensen
ontvluchten hun woongebieden aan ’s werelds rivieren omdat ze te vervuild zijn
of zelfs dreigen op te drogen.
De water- en milieuproblemen op aarde zijn zo acuut dat in het afgelopen jaar zeker 25 miljoen mensen hun heil elders moesten zoeken, voor het eerst meer dan het aantal mensen (21 miljoen) dat voor oorlogen op de vlucht sloeg, zo meldt de Wereldwatercommissie voor de 21ste eeuw”
(rapport Wereldwatercommissie voor de 21ste eeuw, 1999)
Negen miljoen mensen uit ex-Sovjet-Unie zijn op de vlucht
Meer dan negen miljoen mensen op het grondgebied van de voormalige Sovjet-Unie zijn op de vlucht voor etnisch geweld of milieurampen. Dat blijkt uit een rapport dat gisteren werd gepresenteerd door de UNHCR, het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de verenigde Naties.
Volgens de UNHCR is het vluchtelingenaantal, dat neerkomt op een van de dertig inwoners van de voormalige Sovjet-Unie, nog steeds groeiende. In het rapport wordt gewaarschuwd dat de vluchtelingenstroom een bedreiging zou kunnen vormen voor de stabiliteit in de wereld.
Eind deze maand organiseren de Verenigde Naties op initiatief van Rusland een conferentie over het probleem in Genève.
In centraal-Azië alleen veranderden 4,2 miljoen mensen sinds 1989 van woonplaats, onder wie veel Russen die de regio hebben moeten verlaten. Als gevolg van etnische conflicten verlieten 3,6 miljoen mensen hun huis.
Volgens de UNHCR zijn 700 duizend burgers hun woonplaats ontvlucht als gevolg van verschillende milieu-catastrofes.
In het getal zijn volgens de VN-organisatie geen verhuizers opgenomen die op zoek zijn naar economische verbetering en ook geen emigranten naar het buitenland. Wel meegeteld zijn de 1,2 miljoen slachtoffers van de volkerendeportaties die onder Sovjetleider Stalin plaatsvonden.
(Volkskrant, 23-05-1996).
Nieuw fenomeen: de milieuvluchteling
Ontwrichting van het milieu wordt mogelijk de belangrijkste oorzaak voor volksverhuizingen in het derde millennium
Aantallen slachtoffers beginnen die van politieke vluchtelingen te overschrijden. Dit voorspelt Shin-wa Leen een gerenommeerd onderzoeker aan de Universiteit van Harvard.
Een aantal aspecten maken een definiëring van het woord ‘milieuvluchteling’ tot een uitdaging. Om te beginnen is er een onderscheid tussen een milieumigrant en een milieuvluchteling. Migranten reageren immers op push- en pullfactoren. Migratie kan onderdeel zijn van een oplossing. Het gaat dan niet zozeer om levensbedreigende situaties. Daartegenover staan de milieuvluchtelingen, die geen andere keus hebben dan de levensbedreigende verandering van hun omgeving te ontvluchten. Zonder een onderscheid tussen deze twee is het moeilijk vast te stellen wat men kan en mag verwachten aan hulp en bescherming van de betrokken regeringen.
(Wordt Vervolgd nr.3 maart 1996)
Environmental destruction taking economic toll
The
ecological symptoms of unsustainability include shrinking forests, thinning
soils, falling aquifers, collapsing fisheries, and expanding deserts. The
economic symptoms include economic decline, falling incomes, rising
unemployment, scarcity, and a loss of investor confidence. The social and
political symptoms include hunger, malnutrition, and, in extreme cases, mass
starvation; environmental refugees; conflicts along ethnic, tribal, and
religious lines; and riots and insurgencies
(Environmental
Release, State of the World 1995)
Verandering van klimaat vergroot problemen Afrika
De combinatie van meer honger, zich uitbreidende woestijnen en overspoelde kusten zal volgens Professor Richard Odingo uit Kenia leiden tot hogere aantallen milieuvluchtelingen. “Vorig jaar hebben we daar en ruwe schatting over gemaakt. Wij denken dat binnen vijftien jaar minstens twintig miljoen vluchtelingen uit Noord-Afrika zullen oversteken naar Europa. Binnen Afrika zal het aantal vluchtelingen ook toenemen.
Volkskrant, 14-12-1995)
Fulbe-samenleving in Mali raakt ontwricht
meer
aandacht voor ‘eco-vluchtelingen’ broodnodig.
Twee onderzoekers zagen bij de Fulbe
(Peul, Fulani) een samenleving in ontbinding, die worstelt met misoogsten, migratie en haar eigen
identiteit. Beide promovendi willen binnenkort weer naar Mali afreizen voor een
vervolgonderzoek naar ‘ecologische vluchtelingen’. De Bruijn: “We
bezochten tijdens ons verblijf een weggetrokken groep die we kenden uit een
eerder onderzoek in 1987. Allen waren sterk vermagerd en apathisch. Het was
verschrikkelijk deprimerend, we hielden het nauwelijks een half uur uit.” Deze
onthechting en armoede is een blinde vlek in de pers en literatuur, meent De
Bruijn. Journalisten en onderzoekers zouden niet alleen oog moeten hebben voor
oorlogs, maar ook voor eco-vluchtelingen.
(Wageningen International Studies, Paper 23, July 6, 1995)
Tien jaar na Bhopal
Volgens een rapport over ongelukken in Amerikaanse chemische fabrieken over de periode 1988 tot 1992 hebben er 34.600 incidenten plaatsgevonden- dat zijn er negentien per dag- waarvan 6% gepaard ging met dodelijke slachtoffers, gewonden of ontruimingen.
(Le Monde
diplomatique, juin 1995, vertaling LiSER)
Vulkaanmodder verwoest dorpen in Filipijnen
De modderstromen van de Pinatubo-vulkaan in de Filipijnen kolkten door negen dorpjes in de provincie Pampanga, even ten noorden van de hoofdstad Manilla. De modderstromen zijn het gevolg van hevige regenval. Met het water komen ook tonnen as en stenen (lahar) van de hellingen neergespoeld, die daar liggen sinds de rampzalige uitbarsting van de Pinatubo in 1991, waarbij ruim achthonderd mensen omkwamen. Veel daklozen zijn (inmiddels) teruggekeerd om nieuwe huizen te bouwen bovenop de as, maar die zijn bij de regenval van vorig jaar weggespoeld, en dit jaar opnieuw. Steeds meer mensen geven de moed op en verliezen de hoop dat zij nog ooit naar hun geboortegrond zullen terugkeren.
(Volkskrant, 24-09-94)
Kreten en kosten van en asielbeleid
Een groeiend deel van de migratiestromen wordt veroorzaakt door ecologische problemen. Volgens het Wereldbevolkingsrapport 1993 leven nu al een half miljard mensen in ‘kritische zones’, die de huidige bevolkingsaantallen al niet kunnen dragen, laat staan de toekomstige.
(Onze Wereld, juli/augustus 1994)
Dit is het heilige land van onze voorouders
Winning van thermische energie bedreigt Lumads op Filipijnen.
De vulkaan Mount Apo op het Filipijnse eiland Mindanao is een beschermd gebied. Commerciële activiteiten zijn er bij wet verboden. Desondanks moeten de oorspronkelijke bewoners, de Lumads, wijken voor een omvangrijk project van de Philippine National Oil Company (PNOC), die de berg wil blootleggen voor de winning van thermische energie. Er wonen ruim honderdduizend Lumads op of rond de vulkaan Mount Apo. De oorspronkelijke bewoners zijn echter gedwongen om te vertrekken. Bovendien vergroot het boren in de berg de kans op een vulkaanuitbarsting en wordt het tropisch regenwoud vernietigd. De inheemse bewoners hebben geen enkele invloed gehad op deze besluitvorming. De Lumads konden geen aanspraak op de grond maken omdat zij niet over individuele eigendomspapieren beschikken. De verdreven bewoners kregen ook geen ander stuk land toegewezen. Ze ontvingen alleen een vergoeding voor de gewassen die verloren waren gegaan door de activiteiten van de PNOC.
Japanse seismologen sluiten niet uit dat de uitbarsting van de Pinatubo op het eiland Luzon in juni 1991 het gevolg was van proefboringen die de PNOC eerder uitvoerde.
(Internationale Samenwerking, juni 1994, pagina 24-26)
Alleen tijdens menstruatie krijgen vrouwen genoeg te eten
Het harde leven in
de Hoge Himalaya.
Gelegen in de Hoge Himalaya bestrijkt het district Humla een ruig berggebied van hoge pieken en zeer steile hellingen. Bouwland is er beperkt voorradig en zeer kwetsbaar. In hun pogingen het grillige bergland stukken bouwland af te dwingen, verstoren zij echter de delicate balans van de ecosystemen in de Hoge Himalaya. Gevolg: op grote schaal aardverschuivingen en ontbossing, die op hun beurt weer akkers van de boeren bedreigen. Iedere oogst is meegenomen, maar uitzicht op een volgende is in handen van de goden. In Humla heerst vijf maanden per jaar tekort aan voedsel. Leven betekent er aanpassen. Aanpassen aan de zware condities die het bergland oplegt, aan de honger, koude en ziekte. Leven in Humla is met recht een ‘survival of the fittest’, te noemen. Van de vijftien baby’s die gemiddeld in een gezin worden geboren, overleeft slechts de helft. Vrijwel al het geschoolde kader [in Nepal] zoekt een baan in de hoofdstad Kathmandu.
(Internationale Samenwerking, februari 1994, pagina 34-36)
Watertekort bedreigend
Volgens het laatste jaarrapport van de FAO (de landbouw- en voedselorganisatie van de VN) zijn ongeveer 2,4 miljard mensen voor hun inkomen afhankelijk van irrigatie. In de komende dertig jaar moet tachtig procent van het extra voedsel dat nodig is om de groeiende wereldbevolking te voeden, geleverd worden door geïrrigeerde landbouw. Ongeveer 60% van het voor irrigatie gebruikte water wordt verspild, schat de FAO. In de meeste gevallen zakt dit overtollige water weg of verdampt, waardoor de bodem verzilt. Bijna een kwart van de geïrrigeerde oppervlakte in ontwikkelingslanden heeft te leiden onder verzilting.
(Volkskrant,
03-02-1994)
The Great Flood of ‘93
There’s no
intent on the part of the Corps of Engineers to line the Mississipi with
concrete, ‘he said. “But do we want to relocate St.Louis and
(National geographic, January 1994, page 73)
‘Californiërs zijn een behoorlijk vasthoudend volkje’
Inwoners roepen na elke ramp dat ze er genoeg van hebben, maar slechts weinigen verlaten het beloofde land
Net als na de eerdere aardbevingen, de jaren van droogte en de rassenrellen roepen Californiërs dat zij er schoon genoeg van hebben en volgende week definitief vertrekken naar Idaho, Wyoming of Oklahoma om daar te streven naar geluk voort te zetten. Tegen het tv-station KCBS zei een vrouw uit Serman Oaks dat zij de dag na de aardbeving de knoop heft doorgehakt en naar Tenessee gaat verhuizen. En zij was zeker niet de eerste en de enige die zich zo stellig uitliet.
Of iedereen zich echter zo bewust is van het gerommel onder de oppervlakte is de vraag.Denise King, woordvoerder van Southern California Gas Co zegt in een telefonisch vraaggesprek: ‘ Ach, iedereen kent die verhalen over een goede voorbereiding. Je timmert wel eens een kast tegen de muur en je zet wel eens een emmer klaar om branden te blussen. Maar na verloop van tijd vergeet je dat toch weer. Iedereen hoopt toch eigenlijk dat de Grote Klap een ander deel van de stad of de stat treft.het is niet Californisch en zeker niet cool om je daar druk over te maken. En bovendien, wat moe je in Idaho of Tennessee.’
(Volkskrant, 19-01-1994)
Leider Equatoriaal Guinee hongert burgers uit
In 1988 wilde de regering het eilandje Annobón gebruiken als dumpplaats voor chemisch afval uit het vervuilde Westen. De regering wil de bevolking van Annabón al lange tijd weghalen van het eiland. Een leeg eiland, midden in de oceaan, zou een ideale plek zijn voor giftig afval. Er is een probleem; de tweeduizend bewoners willen niet weg.
(Volkskrant, 23-11-1993)
Miljoenen lijden onder projecten Wereldbank
Vertrouwelijke notities die binnen de wereldbank circuleren tonen aan dat het resultaat van de projecten in India, waar meer dan 800.000 mensen geherhuisvest moesten worden, ‘slecht is en in feite onacceptabel’. Dit weekeinde worden de notities in Washington door een speciaal onderzoekscomité besproken.
De bank verwacht dat door de bestaande projecten in 1993 756.600 mensen in oost-Azië, 837.585 in zuid-Azië, 239.875 in Latijns Amerika en 120.000 in Afrika uit hun huizen moeten. In 1994 zullen er nog eens 600.000 mensen moeten verhuizen.
(Volkskrant, 06-11-1993)
De dure erfenis van Wismut
Ten behoeve van de Russische atoombom exploiteerde Wismut SDAG (Sowjet-Deutsche Aktiengesellschaft) het grootste uraniummijnbouwgebied [in voormalig Oost-Duitsland] ter wereld. De schoonmaak van Wismut kost de Duitse overheid 13 miljard Duitse Mark. het gebied da nu onder handen wordt genomen, omvat alle huidige Wismut-bedrijfsterreinen met een totale oppervlakte van 32 vierkante kilometer. Dat is slechts een fractie van het gebied met 1,2 miljoen inwoners, waar de uraniumdelver in de loop der jaren de aarde bovengronds en ondergronds (met een gangenstelsel van meer dan 2000 kilometer) heeft omgewoeld en voor grote delen, zo goed als onbewoonbaar heeft gemaakt.
(Volkskrant, 23-10-1993)
‘Redden
wat er te redden valt op Yacyretá’
In de rivier de Parana op de grens van Paraguay en Argentinië verrijst een enorme stuwdam. Het hart van het bouwwerk, de energiecentrale, staat op het eiland Yacyretá. Het stuwmeer beslaat 1650 vierkante kilometer en wordt tegengehouden door een 67 kilometer lange dam. De Parana is na de Amazone Zuid-Amerika’s grootste rivier. Het gebied is spaarzaam bewoond. De meeste M’bya-Guarani indianen zijn al naar andere oorden gedeporteerd. Begin juni [1993] begon het stuwmeer zich te vullen. Als het helemaal vol is, zullen de historische stadscentra van Encarnacion en Posadas onder water staan, waardoor 42.000 tot 50.000 mensen dakloos raken.
Een gedetailleerde lijst met kritiekpunten aan het adres van de EBY en de wereldbank volgt. Er zou niet genoeg onderzoek zijn gedaan naar de gevolgen voor het milieu; de herhuisvesting en economische compensatie voor de vijftigduizend mensen die van hun woongebied worden verdreven is niet adequaat geregeld; de betrokken milieu- en bewonersorganisaties zijn nauwelijks en veel te laat bij het proces betrokken; een aantal interne richtlijnen van de wereldbank zou niet worden nageleefd.
(Internationale Samenwerking, september 1993 pagina 33-34
Nieuwe watersnood treft midden-westen VS
Grote overstromingen brengt in VS alleen bij direct betrokkenen discussie over waterbeheersing op gang
Duizenden bewoners van dorpen en steden aan de Mississippi en de Missouri zijn maandag uit hun huizen verdreven door nieuwe overstromingen en de dreiging van gasexplosies, Maar volgens de weerkundigen zou het einde van de bijna twee maanden durende ellende in het Amerikaanse midden-Westen in zicht zijn. De meeste overstromingen ten zuiden van St.Louis werden veroorzaakt door de dijkverhogingen in en ten noorden van deze stad. Ook de versterkte dijken en watermuren in St.Louis hielden stand, waardoor de dijken in dorpen als het historische St. Geneviève doorbraken.
(Volkskrant 03-08-1993)
VN keert zich tegen gedwongen verhuizingen
De Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties heeft half maart een resolutie aangenomen waarin gedwongen verhuizingen (evictions) worden veroordeeld als een ‘grof en stelselmatig patroon van schendingen van de mensenrechten’. Regeringen worden opgeroepen ‘maatregelen te treffen om deze praktijk uit te bannen’ en reeds verdreven groepen ‘onmiddellijk hun land terug te geven’.
Gedwongen verhuizingen zijn een vaak voorkomend bijverschijnsel van vooral grootschalige ontwikkelingsprojecten. Dammen zijn beruchte voorbeelden, maar ook voor plantages, dagbouwmijnen en zelfs natuurparken moeten soms duizenden mensen wijken. Het Indonesische transmigratieprogramma en de vroegere Tanzaniaanse dorpsvorming in het kader van de Ujamaa-politiek hebben hetzelfde effect (gehad).
(Onze Wereld, april 1993, pagina 26)
Het verdronken land van de Nubiërs
In 1902 bouwden de Britten in het zuiden van Egypte, bij Aswan, een eerste stuwdam, die de waterstroom van de Nijl enigszins controleerde. Maar al in de jaren veertig werd duidelijk dat een grotere dam noodzakelijk was. Uiteindelijk werd, met Russisch geld, in 1959 begonnen aan de bouw van de Sadd El Ali ofte wel de Hoge Dam. Met een lengte van ruim vijfhonderd kilometer lag het voor bijna éénderde in Soedan. Er woonden zo’n negentigduizend Egyptische fellahin en [een onbekend aantal] Soedanese nomaden op wat de bodem van het Nassermeer zou worden, en er bevonden zich daar enkele van de beroemdste tempels uit de faraotijd. De Egyptische boeren moesten gedwongen verhuizen naar karakterloze nieuwbouwdorpen in de vallei van Kom Ombo, terwijl de Soedanese nomaden zich nabij het veel zuidelijker gelegen Khasm el Girba vestigden.
(Volkskrant, 13-02-1993)
“Eerst kijken hoe het met de mensen zit, dan pas beton storten” -2
>Zo’n 11 miljoen Indiërs hebben de afgelopen decennia moeten verhuizen om plaats te maken voor waterwerken.
(Internationale Samenwerking, december 1992, pagina 30)
“Eerst kijken hoe het met de mensen zit, dan pas beton storten” -1
>Door de bouw van de Sardar Sarovar (Narmada) dam in India zal 37.000 hectare land onder water komen te staan. Daarop wonen nu zo’n 100.000 mensen, van wie velen in stamverband leven. Volgens de normen van de overheid zijn de meesten van hen officieel landloos, dus ook zonder aanspraak op compensatie in de vorm van een grond elders. Ook in het gebied waar het brede kanaal met zijn vele vertakkingen is gepland wordt zo’n 80.000 hectare grond opgeofferd en moeten nog eens 140.000 mensen wijken voor het water. Voorts bleken de gevolgen voor het milieu – de visserij, de bossen, de wildstand en de volksgezondheid- niet goed in kaart gebracht.
(Internationale Samenwerking, december 1992, pagina 30)
Hoe verkeerde ontwikkeling een rijk gebied ziek maakte
Centraalaziatische GOS-staten krijgen rekening van Sovjetbeleid gepresenteerd.
De gigantische milieu- en gezondheidsproblemen van de Sovjet-Unie, die na president Gorbatchovs glasnost en na de ontmanteling van het rijk geleidelijk aan het licht zijn gekomen, lijken het ergst in de centraal-aziatische republieken. Na decennia van tomeloze grondstofwinning, bodemuitputting en wanbeheer van de watervoorraden zit het gebied nu met watertekorten, geërodeerd land en vervuilde bodems. De inwoners zullen waarschijnlijk nog generaties lang ziek en ongezond zijn als gevolg van de milieurampen die zich hier voltrekken. In sommige dorpen van de regio Karakalpak in Uzbekistan ligt de gemiddelde levensduur van de bevolking tussen de 38 en 42 jaar. Tweederde van de bevolking lijdt aan ziekten, veroorzaakt door vergiftigde waterbronnen.
In 1988 bezocht en expeditie van 33 wetenschappers en schrijvers het Aralgebied. De kustplaats Aralsk (die niet meer aan het water lag) troffen zij aan als een nagenoeg levenloos stadje. Meer dan 15.000 vissers hadden de stad, die beroemd was om zijn markten met dagelijks verse vis, groente en fruit verlaten. Van de tienduizend overgebleven inwoners was de helft werkloos; velen waren ziek.
(Internationale Samenwerking, september 1992, pagina 24-28)
Duizenden mensen op de vlucht voor Filippijnse vulkaan
Tienduizenden Filipino’s zijn op de vlucht geslagen voor de modderstromen die neerdalen van de vulkaan de Pinatubo. President Fidel Ramos heeft het leger opdracht gegeven de bedreigde dorpen te evacueren, zo nodig onder dwang. Bijna 1400 huizen zijn verwoest.
In de drie noordelijke provincies van de Filipijnen zijn al meer dan 200 duizend mensen geëvacueerd. Er zijn de afgelopen drie weken zeker 52 doden gevallen door de modderstromen, die op gang worden gebracht door de moessonregen.
(Volkskrant, 07-09-1992)
VS en Italië geven hulp aan Somalië
In Somalië worden 4,5 miljoen mensen door de hongerdood
bedreigd; meer dan een miljoen van de zeven miljoen inwoners is op de
vlucht.
(NRC, 15-08-1992)
Water
In Bulawayo, de grote stad in het zuiden van Zimbabwe, is het leidingwater op streng rantsoen. president Mugabe heeft gezworen dat de op een na grootste stad van Zimbabwe niet zal worden ontruimd, dat hij de inwoners water zal blijven sturen in tankwagens, wat er ook gebeurt. Maar hoelang kan hij dit volhouden?
(Volkskrant, 20-06-1992)
Artikel over Oezbekistan
Achter de bergen ligt de Fergana-vallei, die zich steeds nauwer ingeklemd door de ketens van het Tien Sjangebergte uitstrekt tot in Kirgizië. Het is een van de vruchtbaarste streken van Midden-Azië en ook een van de dichtst bevolkte; de werkloosheid en armoede zijn er groot. Een groot deel van de grond is uitgeput en vergiftigd door de eindeloze katoenbouw, waarmee de plaatselijke bevolking net genoeg verdiend voor een karig dieet van brood en thee.
(Volkskrant, 06-06-1992)
Water wordt wereldwijd op immense schaal verspild
Er is genoeg zoet water op de wereld, maar het is ongelijk verdeeld en bovendien raakt het steeds meer vervuild..
In grote delen van het Verre Oosten en Noord-China, maar ook in de Verenigde Staten, dalen de grondwaterspiegels in een angstwekkend tempo van soms meters per jaar, door overexploitatie in grootschalige landbouwirrigatie. Daardoor vallen niet alleen putten droog, maar wordt in kuststreken bovendien grondwater brak door instromend zeewater. In Dakar, Jakarta, Lima en Manilla is dat al aan de orde, evenals in de Gaza-strook.
(Volkskrant, 30-05-1992)
Boerengat
Niet alleen Boerengat, maar ook de buurtschappen Koegorspolder en Axelse Sassing worden gesloopt. Boerengat moet verdwijnen omdat het te dicht bij de fabriek van Dow Chemical ligt, de andere gehuchten omdat ze plaats moeten maken voor uitbreiding van de industrie. Dat betekent de sloop van bij elkaar honderdtwintig woningen en een min of meer gedwongen verhuizing van tweehonderd tot tweehonderdtwintig bewoners. De kosten bedragen zestien tot achttien miljoen gulden. De vragen die worden gesteld gaan vooral over de gevolgen van de gedwongen verhuizing. Waar komen we te wonen, wat gaat het ons kosten, willen de meesten weten. Een garantie dat de herhuisvesting zonder financieel verlies voor de bewoners gepaard gaat, kan de wethouder niet geven. In de stuurgroep die het plan heeft opgesteld, is zelfs de opheffing van het 2700 inwoners tellende Sluiskil aan de orde geweest. Sluiskil heeft nog het meeste last van de industrie, maar mag blijven bestaan.
(Volkskrant, 13-05-1992)
China gaat Jangtse en Gele Rivier temmen
Het waterbekken dat na de afdamming stroomopwaarts ontstaat, krijgt een lengte van zeshonderd kilometer. Zo’n dertigduizend hectare bouwland zal onder water verdwijnen, evenals veel dorpen en steden, wat de evacuatie van een miljoen mensen naar minder vruchtbare grond noodzakelijk maakt.
China heeft geen al te beste ervaringen met evacuaties. Sinds het eind van de jaren vijftig hebben tien miljoen mensen gedwongen moeten verhuizen om plaats te maken voor bekkens van waterkrachtcentrales. Dertig tot veertig procent van die mensen leeft, volgens een opgave van het ministerie voor watervoorziening, in armoede en heeft gebrek aan voedsel en kleding.
(Volkskrant, 09-05-1992)
Meer dan 1,2 miljoen mensen zullen- als de dam in 2003
klaar is- verhuisd moeten zijn (Volkskrant, 24-10-1998)
Ecologische vluchtelingen
Het milieu verslechtert door ontbossing, overbegrazing en uitputting door landbouw. Ontbossing veroorzaakt weer overstromingen door erosie. En de bevolking vlucht voor het gevaar en de honger. Maar waar kunnen ze heen? Migratie is van alle tijden. Maar nu is er voor grote groepen mensen vaak alleen maar plaats in de sloppenwijken aan de rand van toch al overbevolkte steden.
Met de industrialisering nemen ook ecologische rampen door menselijk falen toe. Bij Tsjernobyl is gebleken dat de gevolgen nog vele jaren merkbaar zullen zijn en dat de mensen niet meer kùnnen vluchten. Waar zouden de vijf miljoen besmette Wit-Russen heen moeten?
(Mensenrechtenmagazine, april 1992, nummer 4, pagina 16)
West-Brabant vreest Doel en de wind uit het zuidwesten
In West-Brabant liggen vier dorpen letterlijk en figuurlijk onder de rook van de vier kernreactoren van Doel: Ossendrecht, Woensdrecht, Huijbergen en Putte. Op maximaal tien kilometer van Doel wonen aan deze zijde van de grens 21 duizend Brabanders. Deze bewoners van zuidwest Brabant hebben volgens Benegora geen enkel inzicht in de gevaren die hen bedreigen als zich in Doel onverhoopt een calamiteit zou voordoen.
(Volkskrant, 31-03-1992)
Kopermijn verandert hoop voor Peruaans dorp in nachtmerrie
Een van de beelden, dat waarop wagons vloeiend afval op het strand uitstorten, maakt veel indruk. De zee kan het koperhoudende afval meenemen waardoor de visvangst in de regio is verdwenen, zo klagen de vissers. Verder is voor de productie van koper zo veel water nodig dat de hele regio is verdroogd. De landbouw is afgelopen en de boeren zijn weggetrokken.
(Volkskrant, 18-02-1992)
Kwart bedrijven in chemie overtreedt wet gevaarlijke stoffen.
Bij een controle van 46 grote chemische bedrijven is de milieu-inspectie gebleken dat een kwart de Wet Milieugevaarlijke Stoffen overtreedt. Vijf bedrijven hebben niet gemeld dat ze en nieuwe stof zijn gaan produceren. In de periode 1983-1990 hebben bedrijven vijfhonderd nieuwe stoffen aangemeld. In de helft van de gevallen betreft het kleurstoffen. Fotochemicaliën, bestrijdingsmiddelen, smeermiddelen en reukstoffen zijn andere toepassingen.
(Volkskrant 15-02-1992)
Regulering migratie zal generaties vergen
Toespraak
Willy Brandt
- Gezien de regionaal onevenwichtige bevolkingsgroei, de ongelijke verdeling van grondstoffen en dus ook de ongelijke ontwikkelingskansen, kan er weinig twijfel over bestaan dat migratie in de toekomst een kritiek onderwerp van de internationale betrekkingen zal zijn. Door massale armoede, verwoesting van het milieu, en onderdrukking worden mensen op de vlucht gedreven. De hieruit resulterende crises zijn als het ware “voorgeprogrammeerd.”
- Wij hebben deskundig advies nodig bij het beantwoorden van de vraag welke quota- als aanvulling op de erkenning van de “klassieke” vluchtgronden ten grondslag moeten worden gelegd aan opneming: quota die worden bepaald door noodsituaties (in opgerekte zin), beroepsuitoefening of land van herkomst.
- We ontkomen door niets aan het besef dat de mensheid voor de grote taak staat om de economische, sociale, juridische en politieke verhoudingen zo te helpen veranderen, dat de oorzaken van massale uittocht- ook van gedwongen individuele vlucht- worden weggenomen. Ook weet men dat dit een taak is die generaties zal vergen, toch is het de moeite waard te beginnen met datgene wat nu mogelijk is.
(Volkskrant,
03-02-1992)
Ecological Refugees: The Third
Wave
First
there were political and economic refugees. Now people are fleeing ecological
disaster.
More people
than ever are fleeing violence and escaping poverty. Yet along with the waves
of political and economic refugees, a third wave is swelling rapidly: ecological
refugees. Mainly from poorer countries but now showing up in wealthy ones
as well, they are escaping from a spreading global condition- the destruction
of habitat through extreme environmental degradation.
(Third World Guide 91/92, page 44)
Aardbeving bedreigt dam in Himalaya
Seismologen vinden dat de bouw van een grote dam in de Himalaya moet worden stopgezet. De aanleiding is de aardbeving van twee weken geleden, waarvan het epicentrum op 45 kilometer van de bouwplaats lag. Hierbij vielen meer dan duizend doden. De Amerikaanse geofysicus prof. J.Brune en enkele vooraanstaande Indiase seismologen, onder wie Vinod Gaur, waarschuwen dat de jongste beving niet voldoende is om de opgebouwde spanning [tussen de Euraziatische aardplaat en de plaat waarop India ligt] weg te nemen. Hiervoor zijn drie bevingen nodig, die krachtiger zijn dan 8 op de schaal van Richter. Dit is tien maal zo sterk als de beving van twee weken geleden. Volgens Brune zal de in aanbouw zijnde dam, die een hoogte krijgt van 260 meter hiertegen niet bestand zijn. Een verzoek van de inwoners van Theri, een van de bedreigde dorpen, om de bouw stop te zetten, werd vorig jaar door het hooggerechtshof van India afgewezen.
Achter de waterkering, die wordt aangelegd in de
Bhagirathi-rivier, een zijtak van de Ganges, zal een groot meer van tientallen
kilometers ontstaan, waardoor 23 dorpen onder water zullen verdwijnen.
Ongeveer 80.000 mensen in dat gebied moeten daarom verhuizen. Als de dam gereed
is, zullen 200.000 mensen stroomafwaarts worden geadviseerd te vertrekken.
(Volkskrant,
09-11-1991)
Un congres pour la forêt
Les forêts
disparaissent à un rythme inquietant, surtout en zone tropicale. Le congrès
forestier mondial qui s’est tenu à Paris a réuni près de trois mille
spécialistes: l’occasion pour eux de proposer de nouvelles solutions pour faire
face à ce phénomène planétaire. Le FAO estime à 1,7 milliard d’hectares la
superficie couverte par les forêts tropicales, le rythme moyen de déboisement
êtant de 17 millions d’hectares par an. Chaque minute, pas moins de 32 hectare
de forêts tropicale disparaissent.
(Jeune Afrique,
No 1607, 16-22 octobre 1991, page 46)
Files beknellen Thaise groei
De voortvarende, explosieve ontwikkeling dreigt zich tegen Thailand te keren. Bangkok is met zijn zes miljoen inwoners en honderdduizenden voertuigen verworden tot een onneembaar bastion. Boeren, die nog steeds zo’n 65% van de beroepsbevolking uitmaken, trekken in steeds groter aantallen naar de hoofdstad. Berooid, maar met de hoop op een betere toekomst.
De snelle economische groei maakte slachtoffers. Dorpen verdwenen om plaats te maken voor een stuwdam in de provincie Lamphun. De verdreven bewoners wachten elders nog steeds op de hun beloofde voorzieningen, zoals waterleiding en elektriciteit.
De boodschap van diverse actiegroepen en individuele critici luidt: achter alle economische successen ligt “een wijdverbreid lijden, ecologische degradatie, economische onrechtvaardigheid, schending van mensenrechten en sociale conflicten. Het is de vraag hoeveel mensen nu eigenlijk profiteren van de economische hausse in Thailand”.
(Volkskrant, 12-10-1991)
Duitse bruinkoolgroeves pompen Limburg droog
Geologische
schade nu al niet meer te herstellen
Tweehonderd meter buiten het Duitse dorpje Garzweiler, zo’n dertig kilometer ten oosten van Roermond, gaapt een enorm gat in de aarde. Bruinkoolgroeve Garzweiler 1. Aan de rand van de groeve staan honderden pompinstallaties van de firma Rheinbraun, om te voorkomen dat het gat- honderd meter diep en tientallen vierkante kilometers groot- onder water loopt.
Het dorp Garzweiler aan de rand van de groeve ziet er troosteloos uit. Er zijn nog maar een paar huizen bewoond. Nog voor de eeuwwisseling moeten ook deze mensen uit hun huizen verdwenen zijn. In totaal moeten in deze streek sinds de jaren vijftig al zo’n dertigduizend mensen verhuizen: als Garzweiler 2 doorgaat zullen er nog zo’n achtduizend moeten volgen.
(Volkskrant, 12-10-1991)
Dammenprojecten doen vaak meer kwaad dan goed
Lokale bevolking wil niet wijken voor stuwmeren
Bij dit project in het dal van de Narmada rivier [India] zijn 30 grote waterdammen gepland, 135 middelgrote dammen en 3.000 kleine dammen. Zowel om sociale als om ecologische redenen dreigt het project op voorhand te mislukken. Een van de dertig grote stuwdammen die in de Narmada rivier zijn gepland is de Sardar Sarovar dam. Door deze dam zullen 248 dorpen onder water verdwijnen, terwijl ongeveer 100.000 mensen moeten verhuizen. De dam wordt in eerste instantie aangelegd ten behoeve van de irrigatie van 500 vierkante kilometer landbouwgrond. Het project is zeer omstreden omdat het meest vruchtbare land langs de rivier onder water komt te staan, ten behoeve van de irrigatie van minder vruchtbaar land elders. Als de dammen af zijn, zullen 200.000 tribalen uit de deelstaten Gujarat, Maharashtra en Madhya Pradesh hun huizen moeten verlaten. In totaal zal 130.000 hectare land onder de waterspiegel verdwijnen; volgens tegenstanders een veel te groot verlies.
Hoewel de hydro-elektrische dam bij Kotapanjang in de provincie Riau Sumatra, met een hoogte van 58 meter, slechts als een middelgroot moet worden beschouwd, zijn de sociale en ecologische gevolgen niet uit te vlakken. Het stuwmeer zal een oppervlakte krijgen van 124 vierkante kilometer, wat betekent dat volgens officiële cijfers bijna 14.000 mensen geherhuisvest moeten worden. In hoeverre herhuisvestingsplaatsen beschikbaar zijn is onzeker.
(Internationale Samenwerking, oktober 1991, pagina 27-29)
Watervoorziening valt of staat met goed milieubeheer
“Door de voortdurende trek van het platteland naar de steden zal de infrastructuur in veel steden het breekpunt bereiken” , zo wordt gewaarschuwd in de verklaring van New Delhi. “Ongecontroleerde vervuiling bedreigt de leefomgeving steeds meer en verergert de strijd om schaarser en duurder wordende waterbronnen”.
(Internationale Samenwerking, juli 1991)
Miljoenen daklozen door overstromingen in Oost-China
In de oostchinese provincie Anhui zijn ongeveer zeventienduizend dorpen en meer dan vijf miljoen mensen omgeven door water. Volgens cijfers van de Chinese autoriteiten zijn als gevolg van de enorme overstromingen in deze zwaarst getroffen provincie circa 1,2 miljoen huizen verwoest. dat betekent dat enkele miljoenen mensen dakloos zijn geworden.
(Volkskrant, 10-07-1991)
FAO wil boeren intensiever laten produceren
De intensieve teelt van cassave in het noordoosten van Thailand heeft voor de nodige erosieproblemen gezorgd. Het nieuwe bewind in Thailand wil ernst maken met de strijd tegen één van Thailands grootste milieuproblemen, de ontbossing. De ongebreidelde ontbossing van de afgelopen decennia heeft, zeker ook ten behoeve van nieuwe landbouwarealen, de droogte in diverse Thaise regio’ bevorderd. Als gevolg daarvan liepen de opbrengsten terug en zijn meer mensen naar de steden getrokken, vooral Bangkok. “Migrate is een reden te meer om tegen ontbossing te strijden. Enkele jaren geleden liepen de wereldmarktprijzen voor rijst en tapioca terug. Eigenlijk voor al onze gewassen, behalve voor rubber. Door die prijsval gaan boeren nu eerder naar de stad, waar meer zekerheid is”.
(Internationale Samenwerking, juni 1991, pagina 45)
Mekong: samenwerking over politieke grenzen heen
Oeverstaten proberen water Mekong rivier te reguleren.
Over het Nam Theun II-project zegt de Engelse milieudeskundige Larry Lohman onder andere dat een gebied ter grootte van het Meer van Genève onder water zal komen te staan na de bouw van de dam. Het grootste deel van dat gebied is bedekt met tropisch regenwoud, waarin verschillende zeldzame diersoorten leven. Bovendien leven in het gebied zo’n tweeduizend mensen van een Laotiaanse etnische minderheid, die zullen moeten worden verplaatst. De recente geschiedenis van Laos heeft uitgewezen, dat men zich aan etnische minderheden weinig gelegen laat liggen.
(Internationale Samenwerking, juni 1991, pagina 39)
Bewoners berghelling zoeken toevlucht in sportstadion
De Pinatubo vulkaan op de Filipijnen lijkt maandag weer tot rust te zijn gekomen. De erupties hebben een spoor van verwoesting achtergelaten. Volgens een voorlopige schatting van de regering is voor ruim tweehonderd miljoen gulden schade aangericht en zijn 101 mensen omgekomen. Zeker 180.000 Filippino’s zijn ondergebracht in opvangcentra en vluchtelingenkampen. De VS zijn gisteren begonnen met het evacueren van 20.000 militairen en hun gezinnen van de bases Subic Bay en Clark.
Pepe Serrano, en lid van de Aetastam, die op de berghelling van de Pinatubo leeft, vertelt: “We hebben niets meegenomen, behalve de kleren die we aan hebben.” Zijn huis aan de rivieroever in Basa werd onder de modder bedolven. De bejaarde Serrano en zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen moesten kilometers lopen naar een verharde weg voordat ze werden opgepikt door een bij de reddingsactie ingezette vrachtauto. “Ik heb hulp nodig van de regering”, zegt Serrano. “Ik moet in ieder geval mijn kleinzoons te eten kunnen geven.”
(Volkskrant, 18-06-1991)
Leven van miljoenen in Soedan hangt af van twee vliegtuigjes
Vruchtbare
zuiden van Soedan gaat door de oorlog verloren als landbouwgebied
De oorlog heeft ook het landbouwevenwicht in het zuiden zelf drastisch verstoord. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. In alle richtingen: bijna een miljoen zuiderlingen kwijnen weg in de sloppen van Khartoum, honderdduizenden namen de wijk naar de buurlanden, vooral Ethiopiërs, en ook binnen Zuid-Soedan zwerven ontheemden op zoek naar veiligheid.
(Volkskrant, 11-06-1991)
Vijf jaar chaos en misverstand rond Tsjernobyl
Met name in Wit-Rusland en de Oekraïne, met een aandeel van respectievelijk 45% en 31% in het totaal van 825.000 mensen die nog op radioactief besmette grond leven, lijkt ‘Tsjernobyl’ onderdeel geworden van de politieke strijd die volgde op de ingrijpende veranderingen die ‘glasnost’ en ‘perestrojka’ de afgelopen jaren in de Sowjet-Unie teweeg hebben gebracht.
(Volkskrant, 01-06-1991)
Voor Tinbergen hebben VN meer dan ooit macht nodig
Nobelprijswinnaar ziet vier grote wereldvraagstukken
Volgens Tinbergen staat de mensheid voor de gigantische taak vier grote problemen tegelijkertijd op te lossen: 1. het veiligheidsvraagstuk [het behoud van de wereldvrede], 2. het bestendigen van ontwikkelingssamenwerking, 3. het tegengaan van milieuvervuiling en 4. het bereiken van een duurzame ontwikkeling.
(Volkskrant, 25-05-1991)
Oorlog
in Koeweit is nog lang niet voorbij wat milieu betreft
Medewerker Earthtrust ongerust over gevolgen olieramp.
Belangrijk is dat de branden zo snel mogelijk worden gedoofd en de lekkende bronnen worden gedicht, pas dan verslechtert het milieu niet meer. Zolang dat niet is gebeurd moet de bevolking uit de dorpen bij de oliebronnen worden geëvacueerd en moeten maskers worden uitgedeeld.”
(Volkskrant,
18-05-1991)
Réfugiés de l’environnement
L’élévation du
niveau des ocêans pourrait atteindre 2 mètres dès l’an 2050. Ses implications
seraient particulièrement graves pour régions côtières surpeuplées, comme les
deltas des grands fleuves d’Asie. Elle conduirait au déplacement de dizaines
de millions de personnes, qui viendraient grossir le flo des millions de
<<réfugiés de l’environnement>> peuplant les bidonvilles du
tiers-monde.
(Le monde
diplomatique, mars 1991, page 26)
A safer world
An
effective and humanitarian approach to the refugee issue must focus on causes
as much as effects.
Sadako Ogata, Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN (UNHCR)
(Refugees, march 1991)
Bulgaarse stad wil “ecologisch asiel”
De bewoners van de door milieuvervuiling geteisterde Bulgaarse plaats Ruse hebben gedreigd en masse te emigreren en elders “ecologisch asiel” aan te vragen. De stad aan de Roemeense grens, waar 250.000 mensen wonen, heeft al negen jaar last van chloorgassen die vanuit de chemische fabrieken in het Roemeense Giuigiu naar Ruse waaien.
(Het Binnenhof, 19-10-1990)
Weg uit onleefbaar land
Stroom van milieuvluchtelingen blijft aanzwellen
Steeds meer gebieden op aarde worden onbewoonbaar. Verwacht wordt dat de stroom ‘ milieu-vluchtelingen’ de komende decennia nog verder zal aanzwellen en een sterke druk op de rijke, westerse landen zal leggen.
Volgens de UNEP, het milieubureau van de VN, verkeren 4,5 miljard hectare (ruim eenderde van het vasteland op aarde) in een zekere staat van ‘verwoestijning’.
Tussen 1978 en 1986 eisten dertien ongelukken 3930 doden en moesten bijna een miljoen mensen worden geëvacueerd.
(Trouw, 09-02-1990)
Het verdronken land van 2050
Wetenschappers hebben de eilandengroep Maldiven aangewezen als het eerste toekomstige slachtoffer van het zogenaamde broeikaseffect. Geen enkel eiland van de Maldiven (totaal bijna tweehonderdduizend inwoners) steekt meer dan 2,5 meter boven de zeespiegel uit. Stormen en de gestage inwerking van de golfslag zullen ook bij een zeespiegelstijging van niet meer dan een meter al rampzalige gevolgen hebben. De bewoners van de Maldiven weten wat hen te wachten staat. President Maumoon Abdul Gayoom hield de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 1987 al voor dat het hogere zeewaterniveau ‘dit unieke paradijs’ in z’n geheel zal laten verdwijnen. Tal van eilanden zullen geheel van de wereldkaarten geschrapt dienen te worden; naast de Maldiven betreft dat ook eilandgroepen in de Pacific als Kiribati, Tuvalu en de Marshalls. Alle laag gelegen deltagebieden worden bedreigd, en vele daarvan behoren tot de dichtst bevolkte gebieden in de wereld: Bangladesh, de Indus-delta in Pakistan, de Nijl-delta in Egypte, de oostkust van China en alle andere rivierdelta’s in Azië. Uiteraard ontkomen ook de landen die beneden de zeespiegel liggen niet aan het wassende water: Nederland maar ook Guyana bijvoorbeeld en in de Verenigde Staten Louisiana, New Orleans en Massachusetts
(Onze Wereld, maart 1989 pagina 20-21)
Milieu-vluchtelingen, een nieuwe categorie hulpbehoevenden
Oorlog is niet hun vijand, maar het milieu. Er is op de wereld geleidelijk aan een nieuwe categorie hulpbehoevenden bijgekomen: meer dan 10 miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen voor hun verziekte milieu. Het aantal milieu-vluchtelingen is de beste graadmeter van de veranderingen die zich in de fysische omstandigheden van de aarde voltrekken. “Over de hele wereld” zijn uitgestrekte gebieden ongeschikt voor menselijke bewoning geworden. Praktijken die de grond snel uitputten hebben het vermogen van het ecosysteem om leven in de hele Derde Wereld mogelijk te maken verminderd.
(Internationale Samenwerking, februari 1989 pagina 19)
Milieu jaagt steeds meer mensen op
Nooit eerder in de geschiedenis zijn zoveel aardbewoners op de vlucht geweest voor hun verziekte milieu.
Minstens tien miljoen zijn het er nu- en dat aantal neemt nog dagelijks toe. Ze vormen de grootste groep vluchtelingen in de wereld, groter nog dan de groep politieke vluchtelingen. Hun aantal is een weliswaar grove, maar duidelijke aanwijzing van de ernst waarmee het aardse milieu bezig is af te glijden.
De ingrijpende aantasting van land en water met giftig afval alsmede natuurlijke rampen, nog versterkt door menselijke activiteit, jagen ook steeds meer milieuvluchtelingen op.
(Volkskrant, 26-11-1988)
Nieuw verschijnsel in de wereld: milieuvluchtelingen
In de volgende eeuw
vijftig miljoen mensen bedreigd door stijgende zeespiegel.
- Het zal geen verrassing zijn dat Afrika de meeste
milieuvluchtelingen telt. Alleen al in Burkina Faso lieten miljoenen
vluchtelingen de door overbevolking uitgeputte landbouwgronden voor wat ze
waren en trokken naar de steden. Het relatief welvarende Ivoorkust werd
toevluchtsoord voor vele milieuvluchtelingen uit voornamelijk Niger, Mali,
Tsjaad, Burkina Faso en Mauritanië. Maar ook ten noorden van de Sahel rukken
erosie en de woestijn op.
- De stijging van het zeewater, het directe gevolg van de algehele temperatuurstijging op aarde, vormt volgens onderzoekers van het World Watch Institute de grootste bedreiging voor de wereldbevolking: vijftig miljoen mensen dreigen door het oprukkende water in de volgende eeuw van hun grond te worden verdreven.
- Voorlopig echter zetten erosie en oprukkende woestijnen de grootste stroom milieuvluchtelingen in beweging. Alleen al in het noorden van Ethiopië zijn de laatste jaren vier miljoen hectare vruchtbare grond in zand en stenen veranderd, waardoor naar schatting een miljoen mensen hun bron van inkomsten kwijtraakten en naar vluchtelingenkampen verdwenen.
(NRC,
26-11-1988)
Brazil
Rio is but
one of ten Brazilian metropolises with more than a million inhabitants, the
result of massive urban migration over the past generation. (page 351)
In the past
half century the search for a decent wage and a better life has meant
immense migrations of people. They have fled the cycles of flood and drought in
the northeast for the coastal cities. (page 358)
The
peasants who worked the plantations of northeast Brazil gradually found
themselves captive to an exhausted land. In the past 40 years 3,5 million of
them have fled. (page 360). SãoPaulo absorbed nearly two miliion
migrants from the northeast alone. (page 364)
Those who
remain in the sertão, the interior, are mired in one of the most
poverty-stricken areas in the western Hemisphere. Half are illiterate; most are
malnourished. (page 358).
More than 500.000
people from the sertão have migrated into Fortaleza, most elbowing into
flood-prone riverbed slums. (page 360)
National
Geographic, March 1987